جراحی ترمیمی اتوپلاستی یا عمل مجدد زیبایی گوش، رویهای است که برای اصلاح یا بهبود نتایج جراحی اولیه گوش انجام میشود. علیرغم اینکه جراحی گوش برجسته یا اتوپلاستی یک عمل رایج است، اما گاهی به دلیل خطای تکنیکی، واکنش بافتی غیرقابل پیشبینی یا عدم رعایت مراقبتهای پس از عمل، نتیجه نهایی مطابق انتظار بیمار نیست. در این شرایط، جراحی ترمیمی اتوپلاستی به عنوان یک راهکار تخصصی وارد عمل میشود تا تقارن و فرم طبیعی را به گوشها بازگرداند.
بسیاری از بیماران پس از یک تجربه ناموفق، دچار افت اعتماد به نفس و ترس از جراحی مجدد میشوند. باید دانست که جراحی ریویژن پیچیدگیهای بیشتری نسبت به عمل اول دارد؛ زیرا جراح با بافتی روبروست که دارای اسکار (جای زخم) است و غضروفهای آن دستکاری شدهاند. با این حال، با انتخاب بهترین جراح اتوپلاستی در تهران که تجربه بالایی در بازسازیهای ظریف دارد، میتوان اکثر نواقص عمل اول را به خوبی پوشش داد.
هدف اصلی در اتوپلاستی ترمیمی، ایجاد ظاهری است که “عمل شده” به نظر نرسد. بسیاری از جراحیهای ناموفق باعث میشوند گوشها بیش از حد به سر چسبیده باشند (Over-correction) یا لبههای گوش به شکل غیرطبیعی تیز شوند. وظیفه جراح در عمل مجدد، آزادسازی غضروفها و بازسازی خطوط طبیعی گوش است. این سطح از دقت، مشابه آن چیزی است که در جراحی بینی برای اصلاح فرم تیغه یا نوک بینی انجام میشود.
آنچه می خوانید
شایعترین دلایل نارضایتی از عمل اول گوش
نارضایتی بیماران معمولاً در چند دسته اصلی قرار میگیرد. اولین و شایعترین دلیل، عدم تقارن (Asymmetry) است. اگرچه هیچ دو گوشی در بدن انسان کاملاً قرینه نیستند، اما تفاوت فاحش در زاویه یا فاصله گوشها از سر بعد از عمل، یکی از دلایل اصلی تقاضا برای جراحی مجدد است. این مشکل ممکن است ناشی از اندازهگیری ناهماهنگ در حین عمل اول یا باز شدن زودهنگام بخیههای داخلی در یک سمت باشد.
دومین دلیل، اصلاح بیش از حد (Over-correction) است. در این حالت، گوشها به قدری به پوست سر نزدیک میشوند که گویی به سر چسبیدهاند. این حالت نه تنها ظاهری غیرطبیعی ایجاد میکند، بلکه تمیز کردن پشت گوش را دشوار کرده و باعث از بین رفتن شیار پشت گوشی میشود. اصلاح این وضعیت یکی از دشوارترین مراحل در جراحی گوش است و نیاز به تکنیکهای آزادسازی بافت دارد.


دلیل سوم، بروز دفرمیتیهایی مثل “گوش تلفنی” (Telephone Ear) یا “گوش تلفن معکوس” است. این اتفاق زمانی رخ میدهد که بخش میانی گوش بیش از حد عقب برود در حالی که بخش بالا و پایین هنوز برجسته هستند (یا برعکس). این ناهماهنگی در قوس لاله گوش، نشاندهنده توزیع نابرابر بخیههای غضروفی در عمل اولیه است.
در نهایت، عوارضی نظیر برگشتپذیری (Relapse) یا باز شدن زاویه گوش نیز بیماران را به سمت عمل مجدد سوق میدهد. اگر غضروف گوش دارای حافظه قوی باشد و جراح از بخیههای دائمی مناسب یا تکنیک تضعیف غضروف استفاده نکرده باشد، گوش ممکن است پس از چند ماه به حالت برجسته قبلی خود بازگردد. این موضوع در مقالات مربوط به ماندگاری اتوپلاستی به طور مفصل توضیح داده شده است که چگونه میتوان از این اتفاق پیشگیری کرد.
زمان مناسب برای انجام جراحی ترمیمی اتوپلاستی
یکی از حیاتیترین نکات در جراحی ترمیمی اتوپلاستی، رعایت فاصله زمانی مناسب از عمل اول است. بسیاری از بیماران به محض اینکه تورم اولیه فروکش میکند و متوجه نقص در نتیجه میشوند، اصرار به جراحی فوری دارند. اما باید بدانید که بافتهای زیرین گوش برای بهبودی کامل، نرم شدن اسکارها و بازگشت خونرسانی نرمال به حداقل ۶ تا ۱۲ ماه زمان نیاز دارند.
انجام جراحی مجدد در بافتی که هنوز ملتهب است، ریسک عفونت، سیاه شدن پوست (نکروز) و شکست مجدد را به شدت افزایش میدهد. جراح باید منتظر بماند تا بافت اصطلاحاً “رسیده” (Mature) شود. این صبر و انتظار در تمامی جراحیهای ریویژن، از جمله مراقبت های بعد از جراحی پلک، برای دستیابی به ایمنترین نتیجه الزامی است.
البته استثناهایی هم وجود دارد؛ مثلاً اگر در هفتههای اول بعد از عمل اولیه، بخیه اصلی باز شود یا گوش دچار هماتوم (تجمع خون) شدید گردد، ممکن است جراح تصمیم به مداخله فوری بگیرد. اما برای اصلاحات زیبایی و فرمدهی مجدد، گذشت یک سال کامل، استاندارد طلایی است. در این مدت، بیمار باید با استفاده از هدبند در شبها یا ماساژهای مخصوص زیر نظر پزشک، به بهبود بافت کمک کند؛ مراقبتی که در مراقبت بعد از عمل گوش برجسته نیز به آن اشاره شده است.
در طول این دوره انتظار، مشاوره با یک متخصص ENT جدید میتواند دیدگاه متفاوتی به بیمار بدهد. جراح با بررسی عکسهای قبل و بعد عمل اول و لمس غضروفها، میتواند تخمین بزند که چه مقدار بافت سالم برای کار مجدد باقی مانده است. این رویکرد محتاطانه، همان چیزی است که در درمان بیماری های گوش حلق و بینی برای جلوگیری از آسیبهای مضاعف به بافتهای حساس رعایت میشود.
چالشهای جراحی ترمیمی نسبت به عمل اولیه
جراحی ترمیمی اتوپلاستی از نظر تکنیکی بسیار دشوارتر از جراحی اولیه است. اولین و بزرگترین مانع، وجود بافت اسکار (Scar Tissue) یا بافت فیبروزه است. در جراحی اول، لایههای پوست و غضروف به راحتی از هم جدا میشوند، اما در عمل مجدد، این لایهها به دلیل زخمهای قبلی به هم چسبیدهاند. جدا کردن این بافتها بدون آسیب رساندن به پوست نازک گوش، نیازمند ظرافتی است که تنها از یک متخصص گوش و حلق و بینی خوب در تهران برمیآید.
چالش دوم، تخریب یا ضعف غضروف است. در برخی جراحیهای ناموفق قبلی، ممکن است بخش زیادی از غضروف برداشته شده یا در اثر بخیههای خیلی سفت، دچار شکستگی و تغییر فرم دائمی شده باشد. در چنین شرایطی، جراح دیگر ماده اولیه کافی برای شکلدهی مجدد در اختیار ندارد. این وضعیت مشابه چالشهایی است که در جراحی بینی گوشتی با آن مواجه هستیم؛ جایی که تقویت ساختار بر تضعیف آن اولویت دارد.

همچنین، خونرسانی در بافتهایی که قبلاً جراحی شدهاند، کاهش مییابد. این موضوع ریسک نکروز (سیاه شدن پوست) و عفونت را بالا میبرد. جراح در اتوپلاستی ترمیمی باید برشها را با وسواس بیشتری طراحی کند تا جریان خون ناحیه مختل نشود. این سطح از مدیریت بافت، تخصص جراح را در جراحی توده های سر و گردن که با عروق و اعصاب حساس سر و کار دارد، به چالش میکشد.
تکنیکهای اصلاحی در اتوپلاستی ثانویه
برای اصلاح نواقص عمل اول، جراح از استراتژیهای متفاوتی استفاده میکند. اگر مشکل اصلاح بیش از حد (Over-correction) باشد، جراح باید چسبندگیهای پشت گوش را آزاد کرده و گاهی از پیوند غضروف (از بخشهای دیگر گوش یا حتی دنده) استفاده کند تا فضای لازم بین گوش و سر دوباره ایجاد شود. این تکنیک بازسازی، یکی از پیشرفتهترین بخشهای جراحی گوش محسوب میشود.
در مواردی که هدف اصلاح عدم تقارن است، جراح معمولاً از بخیههای دائمی جدید (Mustarde sutures) برای ایجاد شکنجهای طبیعی در غضروف استفاده میکند. اگر غضروف سفت شده باشد، تکنیکهای “تراش غضروف” یا “بریدگیهای ظریف” برای از بین بردن حافظه غضروف به کار گرفته میشوند تا گوش در وضعیت جدید تثبیت شود. این دقت در فرمدهی، نتایجی مشابه با بهترین جراح بینی را در ذهن بیمار تداعی میکند.
تکنیک دیگری که در جراحی ترمیمی اتوپلاستی کاربرد دارد، اصلاح لاله گوش (Lobe) است. گاهی در عمل اول، لاله گوش نادیده گرفته شده و در حالی که بخش بالایی جمع شده، پایین گوش همچنان برجسته باقی مانده است. جراح با ایجاد برشهای کوچک در ناحیه پشتی لاله، آن را به سمت عقب هدایت میکند. این هماهنگی نهایی، کلید رسیدن به ظاهر طبیعی است که در مقالات جراحی زیبایی گوش یا اتوپلاستی همواره بر آن تاکید میشود.
مراقبتهای ویژه در جراحی مجدد و دوران نقاهت
بیمارانی که تحت جراحی ریویژن قرار میگیرند، باید بدانند که دوره نقاهت آنها ممکن است طولانیتر از عمل اول باشد. تورم و کبودی در بافتی که دوبار دستکاری شده، دیرتر فروکش میکند. استفاده از هدبند در این بیماران نه تنها برای حفظ فرم، بلکه برای محافظت از بافت در برابر ضربههای ناگهانی اهمیت دوچندان دارد. توصیه میشود مشابه مراقبت های بعد از جراحی گوش، هدبند به مدت ۲ هفته به صورت شبانهروزی و سپس به مدت یک ماه فقط شبها استفاده شود.
کنترل درد در جراحی ترمیمی اتوپلاستی نیز متفاوت است. به دلیل وجود بافت اسکار، اعصاب حسی ممکن است حساسیت بیشتری نشان دهند. پزشک معمولاً پکیج دارویی کاملتری شامل ضدالتهابها و آنتیبیوتیکهای قویتر تجویز میکند. بیمار باید از فعالیتهایی که باعث افزایش فشار خون در سر میشود (مانند خم شدن یا بلند کردن اجسام سنگین) به شدت خودداری کند، توصیهای که در مراقبت های بعد از جراحی پلک نیز برای جلوگیری از باز شدن بخیهها حیاتی است.
شستشوی محل زخم در جراحی ریویژن باید با وسواس بیشتری انجام شود. استفاده از سرمهای شستشو و پمادهای بازسازیکننده پوست به صورت منظم، از تیره شدن جای بخیه (هایپرپیگمانتاسیون) جلوگیری میکند. همچنین، بیمار باید تا چندین ماه از قرار گرفتن در معرض سرمای شدید یا گرمای بیش از حد (سونا) خودداری کند، زیرا تنظیم دمایی بافت در ناحیه جراحی شده تا مدتی مختل است. این نکات دقیق در مراقبت بعد از عمل گوش برجسته برای تضمین سلامت غضروفها ذکر شده است.
هزینه جراحی ترمیمی اتوپلاستی در سال 1404
هزینه عمل مجدد گوش همواره از جراحی اولیه بالاتر است. این افزایش قیمت به دلیل زمانبر بودن عمل (گاه تا دو برابر زمان عمل اول)، پیچیدگیهای فنی و نیاز به تخصص بسیار بالاتر جراح است. جراح در عمل ریویژن ریسک بالاتری را میپذیرد و باید آمادگی مواجهه با هرگونه ناهنجاری پیشبینی نشده در زیر پوست را داشته باشد. این فاکتورهای هزینهای در هزینه جراحی بینی در سال ۱۴۰۴ نیز برای عملهای ترمیمی صدق میکند.


عامل دیگری که بر قیمت تاثیر میگذارد، نیاز احتمالی به پیوند غضروف است. اگر جراح مجبور شود برای بازسازی از غضروف بخش دیگری از بدن استفاده کند، هزینه تجهیزات اتاق عمل و دستمزد جراحی افزایش مییابد. همچنین، انجام عمل در کلینیکهای فوقتخصصی که امکانات پیشرفته برای جراحیهای ترمیمی دارند، هزینههای سرباری را به همراه دارد که برای حفظ امنیت بیمار الزامی است.
بیماران باید توجه داشته باشند که در جراحی ریویژن، اولویت باید “کیفیت و تجربه جراح” باشد، نه قیمت پایین. یک عمل ناموفق دیگر میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به بافت گوش وارد کند. بنابراین، پرداخت هزینه بیشتر به یک متخصص گوش و حلق و بینی با سابقه درخشان در جراحی ترمیمی اتوپلاستی، در واقع صرفهجویی در هزینههای درمانی آتی و تضمین سلامت روان فرد است.
نقش تکنولوژیهای نوین در جراحی ترمیمی اتوپلاستی
امروزه با پیشرفت ابزارهای پزشکی، جراحیهای ریویژن با دقت بسیار بالاتری نسبت به گذشته انجام میشوند. یکی از این ابزارها، استفاده از لیزر برای برشهای مجدد است. در بافتهایی که دچار اسکار شدید هستند، لیزر میتواند با کمترین میزان آسیب به عروق خونی، مسیر دسترسی به غضروف را باز کند. این تکنیک که در اتوپلاستی با لیزر نیز به تفصیل توضیح داده شده است، میزان خونریزی و تورم بعد از عمل مجدد را به شکل چشمگیری کاهش میدهد.
استفاده از بخیههای نوین با قابلیت جذب بسیار کند یا بخیههای دائمی غیرمحرک نیز تحولی در جراحی ترمیمی اتوپلاستی ایجاد کرده است. در عمل مجدد، جراح باید از موادی استفاده کند که کمترین واکنش التهابی را در بافت حساس گوش ایجاد کنند. همچنین، برخی جراحان از چسبهای بافتی مخصوص برای چسباندن لایههای پوست به غضروف استفاده میکنند تا فضای مرده (Dead Space) حذف شده و احتمال تجمع خون یا مایع (سروما) از بین برود.
یکی دیگر از نوآوریها، استفاده از شبیهسازیهای سهبعدی قبل از عمل است. جراح با استفاده از تصاویر دیجیتال، میتواند به بیمار نشان دهد که اصلاحات مدنظر تا چه حد قابل دستیابی هستند. این کار باعث مدیریت انتظارات بیمار میشود؛ چرا که در جراحی ترمیمی اتوپلاستی، هدف رسیدن به «بهبود قابل توجه» است و گاهی رسیدن به «کمال مطلق» به دلیل آسیبهای عمل قبلی میسر نیست. این شفافیت، بخشی از اخلاق حرفهای است که در درمان بیماری های گوش و حلق و بینی کودکان نیز برای جلب اعتماد والدین به کار گرفته میشود.
سوالات متداول در مورد جراحی ترمیمی اتوپلاستی
آیا جراحی ترمیمی اتوپلاستی دردناکتر از عمل اول است؟
خیر؛ فرآیند بیحسی موضعی یا بیهوشی به گونهای مدیریت میشود که بیمار در حین عمل دردی حس نکند. اما به دلیل وجود بافت اسکار، ممکن است در دوران نقاهت، احساس کشیدگی یا حساسیت بیشتری نسبت به عمل اول وجود داشته باشد که با مسکنهای تجویزی کاملاً قابل کنترل است.
اگر غضروف گوشم در عمل قبلی بیش از حد تراشیده شده باشد، باز هم قابل ترمیم است؟
بله؛ در این موارد جراح از تکنیکهای بازسازی با پیوند غضروف استفاده میکند. این غضروف معمولاً از بخشهای پشتی لاله گوش یا در موارد خاص از غضروف دنده خود بیمار تامین میشود تا فرم از دست رفته بازسازی شود.
چند بار میتوان جراحی اتوپلاستی را تکرار کرد؟
محدودیت قطعی وجود ندارد، اما با هر بار جراحی، میزان بافت اسکار بیشتر و خونرسانی ضعیفتر میشود. بنابراین بسیار حیاتی است که عمل دوم (ریویژن) توسط یک متخصص گوش و حلق و بینی با تجربه انجام شود تا نیاز به عمل سوم به حداقل برسد.
آیا جای زخم جدید روی جای زخم قبلی میافتد؟
جراح تلاش میکند تا حد امکان از همان خط برش قبلی (پشت گوش) استفاده کند تا اسکار جدیدی به بیمار تحمیل نشود. در واقع جراح با ظرافت، اسکار قدیمی را برداشته و یک بخیه پلاستیک بسیار تمیزتر جایگزین آن میکند.
آیا بیمه هزینه جراحی ترمیمی اتوپلاستی را پرداخت میکند؟
مانند هزینه جراحی بینی در سال ۱۴۰۴، اگر جراحی صرفاً جنبه زیبایی داشته باشد، تحت پوشش بیمه نیست. اما اگر عمل قبلی باعث بروز مشکلات عملکردی یا دردهای مزمن شده باشد، ممکن است بخشی از هزینههای درمانی توسط بیمه تکمیلی پرداخت شود.
آیا میتوان این عمل را همزمان با جراحی بینی انجام داد؟
بله؛ بسیاری از بیماران تمایل دارند برای صرفهجویی در وقت و هزینههای کلینیک، ترمیم نرمه گوش را همزمان با جراحی بینی انجام دهند. این کار هیچ تداخلی در روند بهبود هر دو عمل ایجاد نمیکند.
جراحی ترمیمی اتوپلاستی چقدر طول میکشد و آیا نیاز به همراه دارم؟
کل فرآیند برای هر گوش حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زمان میبرد. به دلیل اینکه عمل با بیحسی موضعی انجام میشود، فرد بلافاصله قادر به رانندگی و بازگشت به فعالیت روزمره است، هرچند داشتن یک همراه برای آرامش خاطر بیشتر توصیه میشود.
نتیجهگیری: بازگشت اعتماد به نفس با جراحی هوشمندانه
جراحی ترمیمی اتوپلاستی فرصتی دوباره برای کسانی است که از نتایج جراحی اولیه خود آسیب دیدهاند. این عمل نه تنها یک جراحی فیزیکی، بلکه یک ترمیم روانی برای افرادی است که با هر بار نگاه کردن در آینه، یادآور تجربهای ناموفق میشوند. کلید موفقیت در این مسیر، «صبر» برای آماده شدن بافت و «انتخاب جراح» بر اساس نمونه کارهای جراحی ترمیمی اتوپلاستی است.

دکتر حامد قهاری با درک پیچیدگیهای آناتومیک گوش و با بهرهگیری از تکنیکهای پیشرفته جراحی سر و گردن، آماده است تا نقصهای ناشی از جراحیهای قبلی را اصلاح کرده و ظاهری طبیعی و متقارن به گوشهای شما ببخشد. به یاد داشته باشید که در جراحی ریویژن، عجله دشمن نتیجه خوب است؛ با مشورت دقیق و انتخاب آگاهانه، زیبایی را به گوشهای خود بازگردانید.
اطلاعات تماس دکترحامد محمدی قهاری
درباره نویسنده و اعتبار علمی
این مقاله با هدف افزایش آگاهی بیماران درباره جراحی ترمیمی اتوپلاستی تهیه شده و محتوای آن بر اساس دانش تخصصی و تجربه بالینی در حوزه گوش، حلق و بینی تدوین شده است.
دکتر حامد قهاری، جراح و متخصص گوش، حلق و بینی، با بیش از یک دهه تجربه در تشخیص و درمان بیماریهای مرتبط با بینی، سینوس، گوش و حلق، محتوای این صفحه را بازبینی و تأیید کردهاند. تمرکز اصلی در تهیه این مطالب، ارائه اطلاعات دقیق، علمی و قابل فهم برای بیماران و پرهیز از توصیههای اغراقآمیز یا غیرواقعبینانه بوده است.
مطالب ارائهشده در این صفحه با در نظر گرفتن شرایط شایع بالینی و استانداردهای رایج پزشکی نوشته شدهاند و هدف آنها کمک به تصمیمگیری آگاهانه بیماران پیش از مراجعه حضوری است.
توجه: اطلاعات این صفحه جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان توسط پزشک نیست. برای بررسی دقیق شرایط فردی و دریافت توصیههای درمانی اختصاصی، مراجعه حضوری به پزشک ضروری است.
آخرین بهروزرسانی: 1404/11/12

